Esok (23 Februari 2025), bekas Perdana Menteri (PM) Thailand, Thaksin Shinawatra, dijadual melawat wilayah bergolak di Selatan Thai atau kawasan yang lebih dikenali sebagai ‘Deep South’.
‘Deep South’ merujuk kepada tiga wilayah ‘panas’ di Selatan Thai iaitu Pattani; Yala; dan Narathiwat, serta empat daerah di Wilayah Songkhla – Saba Yoi, Tepha, Chana dan Natawee.
Thaksin – PM Thailand ke-23 (2001-2006) – dikatakan akan melawat tiga wilayah berkenaan, tetapi mengikut jadual yang diperoleh, beliau hanya akan berada di Sungai Padi, Narathiwat serta di Saiburi, Pattani.
Perlu diingat bahawa ketika pentadbiran Thaksin berlaku tragedi yang tidak dapat dilupakan oleh umat Islam Selatan Thai iaitu insiden berdarah Tak Bai, pada 25 Oktober 2004, yang menyebabkan 85 individu terbunuh. Kini, anak Thaksin, Paetongtarn, pula menjadi PM Thailand ke-31.
Thaksin telah pun memohon maaf kepada masyarakat Melayu Selatan Thai, khususnya kepada keluarga mangsa tragedi berkenaan, yang berlaku ketika Thailand di bawah kepemimpinan beliau, tetapi enggan bertanggungjawab sebaliknya mengatakan operasi itu di bawah ketua tentera ketika itu Jeneral Prawit Wongsuwon.
Kemudian, anaknya, Paetongtarn pula tahun lalu memohon maaf atas kematian penunjuk perasaan yang bertimbun di dalam trak tentera. Permohonan maaf itu dibuat beberapa jam sebelum had masa kes berkenaan tamat tempoh 20 tahun yang sekali gus menghalang pegawai terlibat disabitkan atau diheret ke mahkamah.
Selepas lebih dua dekat, 11 pegawai tinggi tentera dan kerajaan Thailand yang dipanggil oleh mahkamah untuk memberi keterangan, ‘terlepas’ daripada perbicaraan dan hukuman kerana tempoh masa 20 tahun telah tamat.
Sejak itu kes itu ditutup, beberapa siri letupan bom dan serangan ke atas polis serta anggota tentera Thai berlaku, malah sejak awal tahun ini, ‘api’ di Deep South terus menyala, dan terus marak.
Ini diakui oleh Tentera Wilayah Ke-4 Thailand – angkatan tentera yang bertanggungjawab ke atas wilayah Selatan Thai – bahawa pergolakan dan keganasan terus memuncak, terutama sejak awal tahun ini, di mana pegawai kerajaan menjadi sasaran.
Komander Tentera Wilayah Ke-4, Lt Jeneral Paisan Nusang secara terbuka mengakui situasi keganasan di Deep South menjadi lebih teruk dan semakin meningkat bermula Oktober tahun lalu.
Terdahulu, pada Mei 2024, Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN) – salah satu pergerakan pembebasan di Selatan Thai – bersetuju mengurang atau memberhentikan sementara kekerasan, susulan kemajuan yang dicapai dalam mesyuarat teknikal Pelan Komprehensif Bersama ke Arah Pendamaian (JCPP), antara pergerakan itu dan Panel Dialog Damai Kerajaan Diraja Thai (PEDP/RTG).
Dan diakui bahawa selepas itu keganasan berkurangan sedikit. Sesekali ada laporan serangan terhadap anggota polis dan tentera, selain pengeboman.
Untuk rekod, bukan BRN sahaja pergerakan pembebasan di Selatan Thai, sebaliknya terdapat sekurang-kurangnya empat yang lain iaitu Barisan Islam Pembebasan Patani (BIPP); Gerakan Mujahideen Islam Pattani (GMIP); Pertubuhan Pembebasan Bersatu Patani (PULO), serta MARA Patani.
Pada 14 Disember 2024, BRN mengeluarkan kenyataan amaran kepada kerajaan Paetongtarn yang dilantik PM baharu pada 18 Ogos. Amaran itu dikeluarkan setelah BRN mendakwa kerajaan baharu tidak konsisten dalam mencari penyelesaian perdamaian terhadap konflik yang berterusan sejak lebih 20 tahun lalu.
BRN memberi amaran kegagalan kerajaan menunjukkan komitmen bagi menyelesaikan konflik dan mewujudkan perdamaian, akan mencetuskan aksi perlawanan yang lebih dahsyat dan parah, serta tidak terkawal.
Empat hari kemudian (18 Disember), BRN sekali lagi mengeluarkan kenyataan, tetapi dalam nada yang lebih lembut, mengajak Kerajaan Thailand kembali kepada undang-undang dan standard antarabangsa bagi menyelesaikan konflik Selatan Thai.
Kini, telah hampir enam bulan berkuasa, kerajaan Paetongtarn secara umumnya dilihat masih tidak konsisten mencari penyelesaian perdamaian, dengan tidak melantik ketua baharu jawatankuasa yang akan mewakili kerajaan Thai dalam rundingan damai.
Kenyataan berhubung konflik Selatan Thai hanya dibuat secara umum oleh Timbalan Perdana Menteri yang juga Menteri Pertahanan, Phumtham Vejjayachai, yang mengatakan kerajaan akan melakukan penyesuaian semula strategi pembangunan dan keselamatan di Deep South.
Sama ada Malaysia sebagai fasilitator atau BRN atau PEDP/RTG, semuanya masih berdiam diri berhubung Dialog Damai Selatan Thai.
Namun, apa yang mengejutkan ialah langkah PM Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim melantik Thaksin sebagai anggota kumpulan penasihat tidak formal kepada Kepengerusian ASEAN-Malaysia 2025.
Pengumuman itu dibuat ketika lawatan Paetongtarn ke Putrajaya pada 16 Disember tahun lalu. Malaysia menjadi Pengerusi ASEAN bermula 1 Januari lalu – kali ke-5 sejak pertubuhan itu dibentuk 65 tahun lalu.
Keputusan Anwar melantik Thaksin mungkin bercanggah dengan pendapat umat Islam Selatan Thai yang melihat bekas PM Thai itu bukan seorang pemimpin yang baik, apa lagi tragedi Tak Bai masih kekal dalam memori mereka.
Anwar yang lebih sinonim dengan penduduk Selatan Thai bertindak ‘menarik rambut di dalam tepung; rambut jangan putus, tepung jangan berserak’. Pastinya, Anwar telah memikir kesan daripada langkah melantik Thaksin sebagai penasihatnya.
Atau, status sebagai penasihat itu adalah misi rahsia Anwar bagi memadam ‘api’ Selatan Thai, dengan arahan diberikan supaya Thaksin melawat wilayah bergolak itu esok. Kedua-dua pemimpin itu sebelum ini pernah bertemu secara tidak rasmi di Utara Semenanjung Malaysia dan di Selatan Thai.
Lawatan Thaksin ke Selatan Thai esok sekali gus merupakan acara turun padang pertama sejak beliau kembali ke Thailand pada 22 Ogos 2013, selepas melarikan diri daripada waran tangkap dan tinggal di luar negara selama 17 tahun.
Tempat lawatan Thaksin pula adalah antara kawasan ‘panas’ di Narathiwat dan Pattani yang kerap berlaku serangan bom oleh kumpulan tidak dikenali. Jadual tidak rasmi mengatakan beliau juga akan ke Yala, satu lagi wilayah yang sering bergolak.
Sudah pasti kehadiran Thaksin di Deep South esok, bakal memancing ribuan penduduk, termasuk kumpulan pejuang pembebasan, yang mahu mendengar apakah Anwar memberi ‘restu’ menyambung semula dialog damai.
ATAU…
Anwar akan memperkenalkan satu formula lama yang telah diperbaharui dan menggunakan pengaruh Thaksin untuk ‘memaksa’ semua pihak menerimanya sekali gus ‘memadam api’ Selatan Thai.
Apakah formula itu? Tunggu analisis seterusnya…
อันวาร์ -ทักษิณ สามารถดับ ‘ไฟใต้’ ได้หรือไม่?
พรุ่งนี้ (23 กุมภาพันธ์ 2568) อดีตนายกรัฐมนตรีไทย (PM) ทักษิณ ชินวัตร มีกำหนดจะเยี่ยมชมภูมิภาคที่วุ่นวายในภาคใต้ของไทยหรือพื้นที่ ‘ไฟใต้’
‘Deep South’ หมายถึงดินแดน ‘ร้อน’ สามแห่งในภาคใต้ของไทยปัตตานี; ยะลา; และ นราธิวาสเช่นเดียวกับสี่อำเภอใน สงขลา- สะบ้าย้อย, เทพา, จะนะ และ นาทวี
ทักษิณ -เป็นนายกรัฐมนตรี 23 ปีของประเทศไทย (2544-2549) – ได้รับการกล่าวขานว่าจะเยี่ยมชมทั้งสามพื้นที่ แต่ตามตารางเวลาเขาจะอยู่ใน สุไหงปาดี แว้ง จ.นราธิวาส และใน สายบุรี จ.ปัตตานี
จะเห็นได้ว่าในระหว่างการบริหารของ ทักษิณ มีโศกนาฏกรรมที่ต้องจดจำของชาวมุสลิมทางใต้ของไทยซึ่งเป็นเหตุการณ์นองเลือดเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2547 ทำให้บุคคล 85 คนถูกฆ่าตาย วันนี้ลูกสาวของ ทักษิณ, แพทองธารเป็นนายก ลำดับที่ 31 ของประเทศไทย
ทักษิณ ได้ขอโทษชาวมลายูไทยตอนใต้โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับครอบครัวของผู้ที่ตกเป็นเหยื่อของโศกนาฏกรรมซึ่งเกิดขึ้นในช่วงประเทศไทยภายใต้การนำของเขา แต่ปฏิเสธที่จะรับผิดชอบโดยการพูดว่าการดำเนินงานอยู่ภายใต้ผู้บัญชาการทหารในตอนนั้นคือ ประวิตร วงศ์สุวรรณ
ต่อมาลูกสาวของเขา แพทองธาร เมื่อปีที่แล้วขอโทษสำหรับการเสียชีวิตของผู้ประท้วงที่ซ้อนอยู่ในรถบรรทุกทหาร คำขอโทษถูกทำขึ้นไม่กี่ชั่วโมงก่อนเวลาที่กำหนดของคดีจะหมดอายุ 20 ปีป้องกันไม่ให้เจ้าหน้าที่ถูกตัดสินลงโทษหรือถูกพาขึ้นศาล
เจ้าหน้าที่ทหารระดับสูงและเจ้าหน้าที่รัฐ 11 คนที่ศาลเรียกร้องให้เป็นพยาน ได้ ‘หลุดพ้น’ จากการพิจารณาคดีและการลงโทษเมื่อระยะเวลา 20 ปีสิ้นสุดลง
ตั้งแต่นั้นมาคดีได้ถูกปิดลงชุดระเบิดและการโจมตีของตำรวจและทหารไทยได้เกิดขึ้นแม้กระทั่งเมื่อต้นปีนี้ ‘ไฟ’ ในตอนใต้ของไทยก็ยังคงสว่างและดำเนินต่อไป
สิ่งนี้ได้รับการยอมรับจากผู้บัญชาการทหารภาค 4 ของประเทศไทย – กองทัพที่รับผิดชอบภูมิภาคไทยใต้ – ความไม่สงบและความรุนแรงยังคงดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้นปีที่ผ่านมาซึ่งเจ้าหน้าที่ของรัฐถูกกำหนดเป้าหมาย
ผู้บัญชาการกองทัพบก ภาค 4 พลโท ไพศาล หนูสังข์ ได้ยอมรับอย่างเปิดเผยว่าสถานการณ์ความรุนแรงในตอนใต้แย่ลงและเพิ่มขึ้นตั้งแต่เดือนตุลาคมปีที่แล้ว
ก่อนหน้านี้ภายในเดือนพฤษภาคม 2567 การปฏิวัติแห่งชาติ (BRN) – หนึ่งในขบวนการปลดปล่อยในภาคใต้ของไทย – ตกลงที่จะลดหรือยุติความรุนแรงชั่วคราวหลังจากความคืบหน้าในการประชุมทางเทคนิคแผนครอบคลุมสู่การพักผ่อนหย่อนใจ (JCPP) ระหว่าง ขบวนการและคณะกรรมการเจรจาของรัฐบาลไทย (PEDP/RTG)
และยอมรับว่าความรุนแรงลดลงเล็กน้อย บางครั้งมีรายงานการโจมตีตำรวจและเจ้าหน้าที่ทหารนอกเหนือจากการทิ้งระเบิด
สำหรับรายงานมันไม่ได้เป็นเพียงการเคลื่อนไหวของการปลดปล่อยในภาคใต้ของไทย แต่มีอย่างน้อย 4 กลุ่มคือ Patani Liberation Islamic Front (BIPP); ขบวนการ Mujahideen Pattani (GMIP); องค์การปลดปล่อย United Patani (PULO) เช่นเดียวกับ Mara Patani
เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2567 BRN ได้ออกแถลงการณ์เตือนแก่รัฐบาลแพทองธาร ได้แต่งตั้ง PM ใหม่เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม คำเตือนออกหลังจาก BRN อ้างว่ารัฐบาลใหม่ไม่สอดคล้องกันในการหาทางออกสันติภาพต่อความขัดแย้งอย่างต่อเนื่องในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา
BRN เตือนความล้มเหลวของรัฐบาลในการแสดงความมุ่งมั่นในการแก้ไขความขัดแย้งและสร้างสันติภาพจะทำให้เกิดการจับคู่ที่น่ากลัวและรุนแรงมากขึ้นและไม่สามารถควบคุมได้
สี่วันต่อมา (18 ธันวาคม), BRN ออกแถลงการณ์อีกครั้ง แต่ด้วยน้ำเสียงที่นุ่มนวลกว่าขอเชิญชวนรัฐบาลไทยกลับไปที่กฎหมายระหว่างประเทศและมาตรฐานเพื่อแก้ไขความขัดแย้งทางใต้ของไทย
วันนี้เกือบหกเดือนรัฐบาล แพทองธาร มักถูกมองว่าไม่สอดคล้องกันในการค้นหาวิธีแก้ปัญหาสันติภาพโดยไม่ต้องแต่งตั้งหัวหน้าคณะกรรมการใหม่เพื่อเป็นตัวแทนของรัฐบาลไทยในการเจรจาสันติภาพ
คำแถลงเกี่ยวกับความขัดแย้งทางใต้ของไทยนั้นเกิดขึ้นโดยรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกลาโหม ภูมิธรรม เวชยชัย ซึ่งกล่าวว่ารัฐบาลจะทำการพัฒนาและกลยุทธ์การรักษาความปลอดภัยในภาคใต้ของไทย
ไม่ว่าจะเป็นมาเลเซียเป็นผู้อำนวยความสะดวกหรือ BRN หรือ PEDP/RTG ทุกคนยังคงนิ่งเงียบในการสนทนาสันติภาพภาคใต้ของไทย
อย่างไรก็ตามสิ่งที่น่าตกใจก็คือ นายกรัฐมนตรีของมาเลเซีย อันวาร์ อิบราฮิม ได้แต่งตั้ง ทักษิณ ชิณวัตร เป็นสมาชิกของกลุ่มที่ปรึกษาอย่างไม่เป็นทางการของ Asean-Malaysia 2025
การประกาศดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการเยี่ยมชมของ แพทองธาร ที่ ปูตราจายาเมื่อวันที่ 16 ธันวาคมปีที่แล้ว มาเลเซียเป็นประธานของอาเซียนตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – ครั้งที่ 5 นับตั้งแต่องค์กรก่อตั้งขึ้นเมื่อ 65 ปีก่อน
การตัดสินใจของอันวาร์ที่จะแต่งตั้ง ทักษิณ อาจขัดแย้งกับความเห็นของชาวมุสลิมภาคใต้ของไทยที่เห็นว่าอดีตนายกรัฐมนตรีไทยไม่ใช่ผู้นำที่ดี โศกนาฏกรรมนองเลือดตากใบ ยังคงอยู่ในความทรงจำของพวกเขา
อันวาร์ ที่มีความเหมือนและคล้ายกันกับคนไทยภาคใต้ แน่นอนว่าอันวาร์ได้คิดดีแล้วถึงผลของการแต่งตั้ง ทักษิณ เป็นที่ปรึกษาของเขา
หรือสถานะของที่ปรึกษาคือภารกิจลับของอันวาร์ในการดับ ‘ไฟ’ ของไทยใต้พร้อมกับคำแนะนำที่ได้รับเพื่อให้ ทักษิณ ไปเยี่ยมเยียนพื้นที่วุ่นวายในวันพรุ่งนี้ ก่อนหน้านี้ผู้นำทั้งสองเคยพบกันอย่างไม่เป็นทางการทางตอนเหนือของคาบสมุทรมาเลเซียและในภาคใต้ของไทย
การเยี่ยมชมของ ทักษิณ ในภาคใต้ของไทยในวันพรุ่งนี้เป็นเหตุการณ์ครั้งแรกตั้งแต่เขากลับมาที่ประเทศไทยเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2013 หลังจากหนีการจับกุมและอยู่ต่างประเทศเป็นเวลา 17 ปี
การเยี่ยมชมของ Thaksin เป็นหนึ่งในพื้นที่ ‘ร้อน’ ในนราธิวาสและ ปัตตานี ซึ่งมักจะเป็นการโจมตีด้วยระเบิดโดยกลุ่มที่ไม่ปรากฏชื่อ ตารางเวลาที่ไม่เป็นทางการบอกว่าเขาจะไปที่ ยะลาซึ่งเป็นอีกหนึ่งดินแดนที่มักจะวุ่นวาย
แน่นอนว่าการปรากฏตัวของ ทักษิณ ในภาคใต้ในวันพรุ่งนี้จะมีหลายพันคนรวมถึงกลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่ต้องการฟังว่า อันวาร์ ให้การ ‘อนุมัติ’ เพื่อกลับมาเจรจาสันติภาพ
หรือ …
อันวาร์จะแนะนำสูตรเก่า ๆ ที่ได้รับการต่ออายุและใช้อิทธิพลของ ทักษิณ เพื่อ ‘บังคับ’ ทุกคนให้ได้รับและ ‘ดับไฟ’ ไทยใต้
สูตรคืออะไร? รอการวิเคราะห์ครั้งต่อไป …
Leave a Reply