RANCANGAN Kerajaan Thailand untuk mempertimbangkan bagi membatalkan undang-undang darurat sepenuhnya pada 2027 jika keadaan di Selatan Thai bertambah baik, mungkin ditangguh sekiranya pergolakan terus berlaku.

Pada masa sama rancangan untuk menyerahkan kawalan keselamatan di Selatan Thai sepenuhnya kepada Kor Pertahanan Sukarelawan pada 2027 juga mungkin ditangguh jika pergolakan di wilayah Yala, Narathiwat dan Pattani, berterusan.

Sebaliknya, pihak tentera akan meneruskan tugas mereka menjaga keselamatan, sekali gus memastikan keamanan di ketiga-tiga wilayah yang dikenali sebagai ‘Thailand deep south’ itu terkawal.

Perkara ini ditegaskan Perdana Menteri, Settha Thavisin, yang dimaklumkan mengenai dua kejadian bom di Narathiwat pada 20 Mei lalu, ketika beliau mengadakan lawatan rasmi ke Itali.

Kor Pertahanan Sukarelawan atau lebih dikenali sebagai ‘Or Sor’ adalah pasukan separa tentera yang diletakkan di bawah bidang kuasa Jabatan Pentadbiran Wilayah, Kementerian Dalam Negeri, bukannya di bawah Kementerian Pertahanan.

Anggota Or Sor menerima latihan asas daripada tentera dan polis. Tugas mereka lebih kepada menjaga keamanan dan pengawasan di kawasan pentadbiran wilayah.

Kabinet Thailand ketika mesyuaratnya pada 16 Januari 2024, meluluskan pemansuhan undang-undang darurat di dua daerah di Selatan Selatan, kerana keganasan akibat pergolakan secara amnya telah berkurangan dan digantikan dengan Akta Keselamatan Dalam Negeri 2008, yang bermula pada 20 Januari hingga 30 September 2024.

Pada mesyuarat yang sama, Kabinet Thailand turut meluluskan resolusi Jawatankuasa Pentadbiran Situasi Kecemasan untuk melanjutkan penguatkuasaan perisytiharan undang-undang darurat di Narathiwat, Pattani dan Yala selama tiga bulan mulai 20 Januari hingga 19 April 2024.

Pengisytiharan dekri darurat diumumkan pada 2005 sebagai instrumen yang membolehkan pihak berkuasa menangani situasi di Selatan Thai dengan lebih berkesan dan untuk memastikan keselamatan awam, serta melindungi nyawa dan harta benda rakyat.

Bekas Timbalan Perdana Menteri, Somsak Thepsutin, sebelum ini dilaporkan berkata bahawa kerajaan akan mempertimbangkan untuk membatalkan perintah darurat sepenuhnya pada 2027 jika keadaan di wilayah selatan bertambah baik.

Bagaimanapun, anggota tentera masih diperlukan untuk mengekalkan keselamatan di wilayah bergolak, di mana lebih 7,547 maut dan 14,028 cedera dalam keganasan di Selatan Thai sejak 2004.

Mengulas lanjut kejadian yang berlaku pada 20 Mei lalu, Srettha berkata beliau akan sekali lagi melawat ketiga-tiga wilayah itu setelah pulang dari lawatan rasmi di Itali bagi meneliti sendiri isu keselamatan, terutama mengenai pergolakan yang berlaku baru-baru ini.

Menurut laporan Thaipost, beliau menegaskan ada dua masalah di mana mereka yang menangung akibat adalah pegawai Or Sor dan apabila tentera dan polis membantu, mereka pula diserang.

“Ini membimbangkan. Disebabkan kawasan itu akan diserahkan kepada Or Sor untuk dijaga pada tahun 2027, kita perlu memikirkan semula sama ada pergolakan itu benar-benar akan berlaku apabila Or Sor mengambil alih tanggungawab menjaga rakyat.

“Jika masih tidak dapat memberikan keselamatan kita perlu membiarkan jabatan keselamatan atau tentera membantu menguruskannya dengan lebih lanjut,” kata Srettha sambil menegaskan bahawa beliau akan meneliti undang-undang khas selain perbincangan bagi menangani masalah itu.

Untuk rekod, Srettha yang menjadi Perdana Menteri pada September 2023 dilihat lebih komited untuk berdialog dan menyelesaikan isu keganasan di Selatan Thai, berbanding bekas Perdana Menteri Jeneral Prayut. Pastinya ia lebih menyerlah apabila mendapat sokongan padu daripada Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Srettha melantik orang awam untuk bertanggungjawab ke atas dasar keselamatan di Selatan Thai. Malah, beliau juga memberikan rakan gabungan Pheu Thai, Parti Phalang Prachachart, yang diketuai oleh ahli politik Melayu-Islam di Selatan Thai, kuasa besar ke atas pembangunan dan perdamaian.

Bagaimanapun, ada laporan mengatakan Kerajaan Thai cenderung untuk menangguhkan penyerahan kuasa kawalan keselamatan kepada Jabatan Pentadbiran Wilayah, sebaliknya akan terus menggunakan kekuatan tentera. Ini disebabkan keganasan yang berterusan, terutama sejak kebelakangan ini.

Pendekatan itu sekali gus bertentangan dengan cadangan Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN) dan rakan dialog, yang menggesa supaya kerajaan mengundurkan tentera dan menutup pusat pemeriksaan.

Sesetengah penganalisis keselamatan menjangkakan 2024 akan menjadi tahun yang paling stabil bagi wilayah Selatan Thai sejak 2004. Namun, berdasarkan rentetan kejadian serangan bom, tembakan dan perbuatan khianat yang lebih kerap berlaku sekarang ini, 2024 juga boleh menjadi tahun tidak stabil sejak 2013.

Bagi seorang penganalisis konflik dari Universiti Prince of Songkhla, Dr Srisompob Jitpiromsri beliau berkata penyelesaian secara aman masih sukar diperoleh kerana Srettha dilihat “telah berkompromi dengan tentera.”

Walaupun kerajaan awam di Thailand dan Malaysia menekan tentera dan BRN ke arah penyelesaian, pentadbiran Srettha hanya mempunyai jangka hayat sementara, sedangkan keganasan di Selatan Thai, walaupun pada tahap lebih rendah daripada tahap sebelum 2013, tetapi ia masih berterusan.

Sukar untuk membayangkan keganasan sedemikian akan tamat dalam masa terdekat. Namun, kita berharap dengan bantuan Malaysia, keganasan di Selatan Thai akan berkurangan dengan lama kelamaan akan dihentikan demi kebaikan rakyat.

---

คำสั่งฉุกเฉินยังคงอยู่ในภาคใต้หากความรุนแรงยังดำเนินต่อไป….ใครเดือดร้อน?

แผนรัฐบาลไทยพิจารณายกเลิกพ.ร.ก.ฉุกเฉินทั้งหมดในปี 2570 หากสถานการณ์ภาคใต้ดีขึ้น อาจล่าช้าหากเหตุการณ์ความไม่สงบยังมีอยู่

ขณะเดียวกัน แผนการส่งมอบการควบคุมความมั่นคงในภาคใต้ของประเทศไทยทั้งหมดให้กับกองอาสาป้องกันประเทศในปี 2570 ก็อาจล่าช้าเช่นกัน หากเหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดยะลา นราธิวาส และปัตตานียังคงดำเนินต่อไป

ในทางกลับกัน กองทัพจะยังคงทำหน้าที่รักษาความมั่นคงต่อไป เพื่อให้มั่นใจว่าสันติภาพในสามภูมิภาคที่เรียกว่า ‘ชายแดนใต้ของประเทศไทย’ อยู่ภายใต้การควบคุม

เรื่องนี้ได้รับการยืนยันจากนายกรัฐมนตรี เศรษฐา ทวีสิน ซึ่งได้รับแจ้งเหตุระเบิด 2 เหตุการณ์ที่จังหวัดนราธิวาสเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคมที่ผ่านมา ขณะเยือนอิตาลีอย่างเป็นทางการ

กองกำลังอาสาสมัครป้องกันประเทศหรือที่รู้จักกันดีในชื่อ ‘อส’ เป็นกองกำลังกึ่งทหารที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจของกรมการปกครองส่วนภูมิภาค กระทรวงมหาดไทย แทนที่จะเป็นกระทรวงกลาโหม

สมาชิก อ.ส. ได้รับการฝึกขั้นพื้นฐานจากกองทัพและตำรวจ หน้าที่ของพวกเขาคือการรักษาสันติภาพและการเฝ้าระวังในเขตปกครองส่วนภูมิภาค

คณะรัฐมนตรีไทยในการประชุมเมื่อวันที่ 16 มกราคม 2567 มีมติเห็นชอบยกเลิกกฎหมายฉุกเฉิน 2 อำเภอภาคใต้ เนื่องจากความรุนแรงจากเหตุการณ์ความไม่สงบได้บรรเทาลง และแทนที่ด้วยพระราชบัญญัติความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 20 มกราคม ถึง 30 กันยายน 2567.

ในการประชุมเดียวกันนี้ คณะรัฐมนตรียังได้มีมติเห็นชอบมติคณะกรรมการบริหารสถานการณ์ฉุกเฉินให้ขยายเวลาการบังคับใช้กฎหมายประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในจังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา ออกไปอีก 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 20 มกราคม ถึงวันที่ 19 เมษายน 2567

การประกาศพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินได้ประกาศใช้เมื่อปี พ.ศ. 2548 เป็นเครื่องมือในการทำให้ทางการสามารถจัดการกับสถานการณ์ในภาคใต้ของประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และเพื่อความปลอดภัยของประชาชน ตลอดจนปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน

ก่อนหน้านี้ สมศักดิ์ เทพสุทิน อดีตรองนายกรัฐมนตรี เคยรายงานว่า รัฐบาลจะพิจารณายกเลิกสถานการณ์ฉุกเฉินทั้งหมดในปี 2570 หากสถานการณ์ภาคใต้ดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังคงจำเป็นต้องมีเจ้าหน้าที่ทหารเพื่อรักษาความมั่นคงในพื้นที่เพื่อความสงบสุข ซึ่งมีผู้เสียชีวิตแล้วมากกว่า 7,547 ราย และบาดเจ็บ 14,028 ราย จากความรุนแรงในภาคใต้นับตั้งแต่ปี 2547

เศรษฐากล่าวถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 20 พ.ค. โดยกล่าวว่าเขาจะไปเยือนทั้ง 3 ภูมิภาคอีกครั้ง หลังจากกลับจากการเยือนอิตาลีอย่างเป็นทางการ เพื่อตรวจสอบปัญหาความมั่นคงเป็นการส่วนตัว โดยเฉพาะเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้

ตามรายงานของไทยโพสต์ ย้ำว่ามีปัญหาอยู่ 2 ประการ คือ ผู้แบกรับความรุนแรงคือเจ้าหน้าที่ อ.ส. และเมื่อกองทัพและตำรวจเข้ามาช่วยเหลือก็ถูกโจมตี

“เรื่องนี้น่ากังวล เพราะในปี 2570 จะมีการมอบพื้นที่ให้ อ.ส. ดูแล เราต้องกลับมาคิดใหม่ว่าความวุ่นวายจะเกิดขึ้นอีกหรือไม่ เมื่อ อ.ส. เข้ามารับผิดชอบดูแลประชาชน

“หากเรายังไม่สามารถรักษาความปลอดภัยได้ เราต้องปล่อยให้ฝ่ายความมั่นคงหรือกองทัพช่วยจัดการต่อไป” เศรษฐากล่าว พร้อมยืนกรานว่าเขาจะตรวจสอบกฎหมายพิเศษ นอกเหนือจากการหารือเพื่อจัดการกับปัญหา

สำหรับบันทึก เศรษฐาซึ่งขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในเดือนกันยายน พ.ศ. 2566 ถูกมองว่ามีความมุ่งมั่นในการเจรจาและแก้ไขปัญหาความรุนแรงในภาคใต้ของประเทศไทยมากกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับอดีตนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ แน่นอนว่าจะโดดเด่นยิ่งขึ้นไปอีกเมื่อได้รับการสนับสนุนอย่างแข็งแกร่งจากนายกรัฐมนตรีมาเลเซีย ดาโต๊ะ เสรี อันวาร์ อิบราฮิม

เศรษฐาแต่งตั้งพลเรือนให้รับผิดชอบนโยบายความมั่นคงในภาคใต้ ที่จริงแล้วเขายังมอบอำนาจเหนือการพัฒนาและสันติภาพให้กับพรรคพลังประชาชาติซึ่งเป็นพันธมิตรของพรรคเพื่อไทยซึ่งนำโดยนักการเมืองชาวมลายู-มุสลิมในภาคใต้ของประเทศไทยด้วย

อย่างไรก็ตาม มีรายงานว่ารัฐบาลไทยมีแนวโน้มที่จะชะลอการส่งมอบอำนาจควบคุมความมั่นคงให้กับกรมการปกครอง และจะใช้กำลังทหารต่อไป นี่เป็นเพราะความรุนแรงอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะในช่วงที่ผ่านมา

แนวทางดังกล่าวขัดแย้งกับคำแนะนำของแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี (BRN) และคู่เจรจา ซึ่งเรียกร้องให้รัฐบาลถอนทหารและปิดจุดตรวจ

นักวิเคราะห์ความมั่นคงบางคนคาดว่าปี 2567 จะเป็นปีที่มีเสถียรภาพมากที่สุดสำหรับภาคใต้ของไทยนับตั้งแต่ปี 2547 อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจากเหตุการณ์วางระเบิด การยิงปืน และการทรยศหักหลังที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ทำให้ปี 2567 อาจเป็นปีที่ไม่ใช่ปี 2556 เช่นกัน

สำหรับนักวิเคราะห์ความขัดแย้งจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ดร. ศรีสมภพ จิตรภิรมย์ศรี เขากล่าวว่า การแก้ปัญหาอย่างสันติยังเป็นเรื่องยากที่จะได้รับ เพราะเห็นว่าเศรษฐา “ประนีประนอมกับกองทัพ”

แม้ว่ารัฐบาลพลเรือนในประเทศไทยและมาเลเซียจะกดดันกองทัพและกลุ่ม BRN ให้หาวิธีแก้ปัญหา แต่ฝ่ายบริหารของเศรษฐามีอายุเพียงชั่วคราวเท่านั้น ในขณะที่ความรุนแรงในภาคใต้ของประเทศไทย แม้จะอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าก่อนปี 2556 ก็ยังคงดำเนินต่อไป

เป็นเรื่องยากที่จะจินตนาการว่าความรุนแรงดังกล่าวจะสิ้นสุดลงในเร็วๆ นี้ อย่างไรก็ตาม เราหวังว่าด้วยความช่วยเหลือของมาเลเซีย ความรุนแรงในภาคใต้ของประเทศไทยจะลดลงเมื่อเวลาผ่านไป และจะหยุดลงเพื่อประโยชน์ของประชาชน