Oleh MA Kadir

Pengendalian kerajaan Thailand terhadap pergolakan di Selatan Thai, khususnya dalam kes Tragedi Tak Bai, mencerminkan isu mendalam yang berkaitan dengan keadilan, kebertanggungjawaban, dan kehendak politik.

Persoalan impuniti, kepercayaan terhadap sistem keadilan, precedent undang-undang, serta kehendak politik mendedahkan niat sebenar kerajaan dalam menangani konflik dan mengimbangi kepentingan politik dengan keadilan untuk mangsa dan keluarga mereka.

Impuniti dan Kepercayaan terhadap Keadilan
Warisan impuniti di Selatan Thai, di mana pelaku dalam kalangan pihak berkuasa sering terlepas daripada hukuman atas pencabulan hak asasi manusia, adalah masalah utama yang merosakkan kepercayaan rakyat terhadap sistem keadilan Thailand.

Walaupun terdapat desakan antarabangsa dan dalam negeri selepas kejadian Tak Bai, tiada pegawai kanan yang didakwa, walaupun tindakan keganasan oleh pihak berkuasa mengakibatkan kematian lebih 85 orang Melayu Muslim.

Kegagalan berterusan untuk membawa mereka yang bertanggungjawab ke muka pengadilan menunjukkan bahawa kerajaan lebih mengutamakan kestabilan politik daripada keadilan kepada penduduk tempatan.

Keadaan ini menanamkan ketidakpercayaan yang mendalam terhadap institusi kerajaan, menyebabkan penduduk Selatan Thai memandang sistem keadilan sebagai berat sebelah atau tidak efektif, terutamanya apabila kes melibatkan pasukan keselamatan.

Precedent Undang-Undang
Pendekatan kerajaan terhadap kes-kes seperti Tragedi Tak Bai menetapkan precedent undang-undang yang berbahaya, di mana impuniti dibiarkan berleluasa. Kegagalan untuk mendakwa pihak berkuasa yang bertanggungjawab memberi isyarat bahawa pasukan keselamatan boleh bertindak tanpa bimbang terhadap akibat undang-undang.

Ini membentuk persepsi bahawa keganasan yang dilakukan oleh pihak berkuasa adalah dihalalkan oleh kerajaan.

Tambahan pula, undang-undang yang membenarkan statut kes tamat selepas 20 tahun, seperti dalam kes Tak Bai, memperlihatkan bagaimana mekanisme undang-undang boleh dimanipulasi untuk melindungi pelaku daripada dihukum.

Tiada usaha yang signifikan untuk memperpanjangkan tempoh statut ini menunjukkan bahawa kerajaan Thailand mungkin lebih cenderung untuk melindungi pasukan keselamatan berbanding memberi keadilan kepada mangsa tragedi itu.

Kehendak Politik
Kehendak politik adalah faktor utama yang mempengaruhi keupayaan kerajaan untuk menangani pencabulan hak asasi manusia di Selatan Thai. Dalam kes Tak Bai, ketiadaan pendakwaan yang serius mencerminkan bahawa keutamaan kerajaan adalah kestabilan politik dan mengekalkan kesetiaan tentera serta pasukan polis.

Keterlibatan pegawai tinggi dalam tragedi itu, termasuk mereka yang telah mencapai kedudukan politik yang penting, menjadikan usaha mendakwa mereka semakin sukar.

Pengaruh tentera dalam sistem politik Thailand, terutamanya selepas kudeta 2014, menjadikan kerajaan awam sukar mengambil tindakan terhadap pasukan keselamatan. Ini menjelaskan mengapa, walaupun terdapat janji untuk siasatan dan reformasi, usaha-usaha itu sering kali bersifat kosmetik dan tidak menghasilkan hasil yang signifikan.

Kekurangan kehendak politik untuk memperbaiki keadaan ini menunjukkan bahawa kerajaan lebih berminat mengekalkan kawalan berbanding menyelesaikan isu melalui keadilan dan akauntabiliti.

Keadilan di Selatan Thai: Niat Sebenar
Berdasarkan tindakan kerajaan dalam menangani isu di Selatan Thai, niat sebenar kerajaan Thailand nampaknya lebih kepada mengekalkan kestabilan dan kawalan politik daripada memberikan keadilan kepada penduduk tempatan.

Gabungan impuniti, precedent undang-undang yang lemah, dan kekurangan kehendak politik menunjukkan bahawa kerajaan mengutamakan keamanan atas dasar kekuatan tentera berbanding hak asasi manusia.

Usaha-usaha untuk berdamai dan reformasi seringkali gagal mencapai hasil yang bermakna kerana kegagalan untuk mengatasi punca sebenar keganasan dan kegagalan membawa pihak yang bertanggungjawab ke muka pengadilan.

Selagi struktur undang-undang dan politik yang menyokong impuniti tidak diubah, sukar untuk mangsa Tragedi Tak Bai — dan konflik di Selatan Thai secara keseluruhan — mendapat keadilan.

Secara keseluruhan, pengendalian Kerajaan Thailand terhadap Tragedi Tak Bai mencerminkan gabungan kebimbangan politik, ketakutan terhadap pengaruh tentera, dan keutamaan untuk mengekalkan kestabilan berbanding menegakkan keadilan.

Tanpa reformasi yang menyeluruh dalam sistem undang-undang dan politik, impuniti akan terus berleluasa, dan keadilan untuk mangsa tragedi itu mungkin tidak akan tercapai.