Oleh Veera Prateepchaikul

Bukan rahsia umum di Selatan Thailand, terutama di Wilayah Yala, Narathiwat dan Pattani, bahawa Malaysia telah lama menjadi rumah kedua bagi ramai anggota kumpulan pemisah yang mencari perlindungan apabila mereka berdepan tindakan keras tentera.

Antara pelarian ini ialah beberapa pemimpin Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN), sebuah kumpulan pemisah bersenjata yang memperjuangkan kemerdekaan wilayah paling selatan.

Mereka berasa lebih selamat tinggal secara terbuka di Malaysia, terutama di Kelantan, kerana ramai yang memegang dua kewarganegaraan dan boleh kekal di sana melainkan pihak berkuasa Thailand secara rasmi meminta kepulangan mereka.

Pegawai keselamatan Thailand juga menyedari dilema ini, tetapi jarang bersuara kerana takut merosakkan hubungan baik antara kedua-dua negara.

Perkara yang sama boleh dikatakan berkenaan tokoh-tokoh kanan kerajaan, yang kelihatan lebih mementingkan kelembutan diplomatik daripada bercakap benar secara terbuka.

Jadi apabila Setiausaha Agung Majlis Keselamatan Negara, Chatchai Bangchuad baru-baru ini berkata, Malaysia memegang kunci keamanan di Selatan Thai, sememangnya patut dipuji kerana beliau mempunyai keberanian untuk mengatakan yang sebenarnya.

Ketua Staf Tentera Darat, Jeneral Chaiyapruek Duangprapt pula lebih berterus terang apabila beliau berkata pelaku serangan 22 Julai lalu di daerah Rangae, Narathiwat, yang menyebabkan lima anggota renjer terbunuh, mesti diburu di mana sahaja mereka bersembunyi, walaupun di negara jiran.

Walaupun beliau tidak menamakan negara itu, ia difahami secara meluas sebagai Malaysia.

Bagaimanapun, Menteri Pertahanan, Lt Jeneral Adul Boonthamcharoen, cuba memperkecilkan kenyataan Chaiyapruek tentang “memburu”, dengan mengatakan beliau lebih suka media tidak mengulangi perkataan tersebut.

Jelas sekali, menteri pertahanan lebih prihatin berkenaan mengekalkan hubungan baik dengan Malaysia.

Tetapi media Thailand tidak berminat untuk memainkan peranan sebagai “orang baik” selepas kehilangan lima renjer dan beberapa insiden keganasan dalam beberapa minggu kebelakangan ini, termasuk bom kereta di Narathiwat, pembunuhan seorang mandur pembinaan di Yala, dan serangan bom serta pembakaran di beberapa stesen minyak.

Malaysia telah memudahkan rundingan damai antara kerajaan Thailand dan BRN selama bertahun-tahun, dan kami berterima kasih atas tindakan baik hati itu.

Tetapi Malaysia boleh melakukan lebih banyak lagi dengan tidak menutup mata terhadap fakta bahawa beberapa anggota pemisah yang dikehendaki di Thailand atas jenayah yang dilakukan di wilayah selatan, sedang berlindung di sana.

Malaysia sekurang-kurangnya boleh menahan individu ini, jika tidak pun menangkap dan mengembalikan mereka ke Thailand untuk menghadapi proses keadilan.

Malaysia harus menunjukkan keikhlasan dan kerjasama yang lebih besar dalam membantu menyelesaikan pergolakan melalui cara aman.

Thailand menunjukkan komitmen yang sama beberapa dekad yang lalu apabila ia memujuk Chin Peng, pemimpin Parti Komunis Malaya, yang kebanyakannya berpangkalan di daerah Betong di Wilayah Yala, untuk menghentikan permusuhan terhadap Malaysia pada tahun 1989 semasa kerajaan mendiang perdana menteri Jeneral Prem Tinsulanonda.

Satu perjanjian damai telah ditandatangani di Hat Yai dan disaksikan oleh perdana menteri ketika itu, Chatichai Choonhavan.

Kerajaan Thailand yang telah banyak kali berubah enggan melabelkan kumpulan pemisah di Selatan Thai sebagai “pengganas”, walaupun banyak tindakan ganas mereka, termasuk pengeboman tepi jalan yang menyasarkan pegawai, orang awam dan harta awam, layak dikategorikan sebagai tindakan keganasan.

Sebaliknya, pelaku telah digambarkan sebagai “orang yang berniat jahat” atau, baru-baru ini, “penghasut pergolakan”, kerana bimbang istilah “keganasan” atau “pengganas” mungkin meningkatkan status mereka dan mengundang campur tangan antarabangsa.

Buat masa ini, kerajaan sedang meneruskan pendekatan yang dipanggil “cakap-cakap, lawan-lawan” dalam menangani kumpulan pemberontak.

Perdana Menteri Anutin Charnvirakul telah mengarahkan pasukan keselamatan untuk menangani secara kasar dan tegas pemberontak sambil, pada masa yang sama, meneruskan rundingan damai dengan BRN.

Pemberontakan Selatan Thailand telah berlarutan selama lebih dua dekad sejak 2004. Lebih daripada 7,800 orang, kebanyakannya orang awam, telah terbunuh dan lebih 13,000 cedera.

Kira-kira 500 bilion baht telah dibelanjakan daripada bajet tersebut, manakala kerugian kewangan dan kerosakan harta benda dianggarkan mencecah berbilion baht. Namun begitu, keamanan masih sukar dicapai.

Diharapkan, dasar dua hala ini mungkin menawarkan peluang kejayaan. Tetapi tanpa kerjasama ikhlas daripada Malaysia, peluang itu masih tipis.

Tidak dapat dinafikan bahawa Malaysia memegang kunci keamanan di Selatan Thailand. Persoalan besarnya ialah: Bilakah Malaysia akan menggunakan kunci itu?

Penulis adalah bekas editor Bangkok Post. Artikel ini kali pertama disiarkan di dalam Bangkok Post hari ini (27 Julai 2026).